Na rozwój mowy dziecka wpływ mają czynniki tkwiące tak w samym dziecku, a więc czynniki biologiczne związane z rozwojem ruchowym i psychicznym dziecka, jak również czynniki społeczne, czyli kontakty z innymi ludźmi.

    Rozwój mowy trwa kilka lat. Przyjmuje się, iż proces ten w zasadniczej części kończy się z chwilą ukończenia przez dziecko 6-7 roku życia. Do trzeciego roku życia dziecko nie musi mówić zdaniami pod warunkiem, że dobrze rozumie mowę. Za normę w rozwoju przyjmuje się sytuację, w której dziecko w wieku trzech lat porozumiewa się prostymi zdaniami, wymawia wszystkie samogłoski i spółgłoski z wyjątkiem głosek syczących (s, z, c, dz), szumiących (sz, rz, cz, dz) oraz głoski r. Głoski te może zastępować innymi łatwiejszymi do wymówienia odpowiednikami. Czterolatek powinien poprawnie wymawiać i używać w mowie bez zamieniania głoski s, z, c, dz. Dziecko w tym wieku umie opowiedzieć zdarzenie czy bajkę. Pięciolatek prawidłowo używa głoski sz, ż, cz, dż. Dziecko w wieku sześciu lat prawidłowo używa głoski sz, ż, cz, dż oraz wymawia głoskę r.  W wieku siedmiu lat ma utrwaloną prawidłową wymowę wszystkich głosek oraz opanowaną technikę mówienia. Nie znaczy to, iż na tym kończy się ten złożony proces. Mowa dziecka mającego więcej niż siedem lat dalej się rozwija, wzbogaca się zasób używanych przez dziecko słów, czy zdolność budowania wypowiedzi. Opóźnienia w pojawieniu się poszczególnych etapów rozwoju mowy nie powinny przekraczać sześciu miesięcy.
    Do najczęstszych przyczyn wad wymowy zaliczyć można sytuację, w których dzieci mają kłopoty z oddychaniem przez nos, występuje u dziecka wada zgryzu, częste choroby związane z przerostem trzeciego migdałka, obniżona ostrość słuchu fizjologicznego związana na przykład z częstymi infekcjami uszu, rozszczep warg i podniebienia. Dlatego bardzo ważnym zadaniem rodziców jest obserwowanie dzieci i szybkie reagowanie w sytuacjach mogących budzić niepokój. Zaleca się wówczas konsultację z lekarzem odpowiedniej specjalizacji np. laryngologiem, ortodontą lub też wizytę u logopedy.
    Na często zadawane przez rodziców pytanie: Co robić, aby rozwój mowy przebiegał u dziecka prawidłowo, można odpowiedzieć udzielając kilku wskazówek. Oto one:
    - W miarę możliwości karmić dziecko po urodzeniu w sposób naturalny.
    - Wypowiedzi osób z najbliższego otoczenia powinny być poprawne. Należy mówić wyraźnie, nie używając języka dziecinnego.
    - Nie należy zaniedbywać chorób uszu, ponieważ nie leczone mogą powodować niedosłuch.
    - Należy słuchać uważnie dziecka, zadawać dodatkowe pytania.
    - Nie wolno zawstydzać, czy też karać malucha za wadliwą wymowę, jak również wymagać od dziecka zbyt wczesnego wymawiania trudniejszych głosek.
    - Nie należy przedłużać okresu korzystania ze smoczka.
    - Bardzo ważne dla prawidłowego rozwoju mowy jest częste czytanie dziecku, opowiadanie bajek, rozmawianie na ich temat.
    Proces rozwoju mowy dziecka jest złożony i długotrwały. Należy pamiętać, iż na jakość mowy naszych pociech niebagatelny wpływ ma najbliższe otoczenie, a więc rodzina. Od tego czy będziemy aktywnie uczestniczyć w tym procesie, czy też raczej przyjmiemy postawę bierną zależeć będzie efekt końcowy. Pamiętajmy, że mowa jest bardzo ważnym zjawiskiem, dzięki któremu człowiek może efektywnie porozumiewać się i funkcjonować w społeczeństwie. To czy nasze dzieci sprostają temu zadaniu zależy w dużej mierze również od nas.

Magdalena Kozłowska - pedagog-logopeda
Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Żninie
Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta danych zastrzeżone. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych możliwe wyłącznie na własny użytek. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów możliwe wyłącznie za zgodą redakcji, którą można uzyskać tutaj. Ogłoszenia i reklamy są materiałem zleconym, za ich treść odpowiedzialność ponosi ich nadawca, a nie redakcja lub wydawca gazety.
Copyright 2006-2018 Pałuki Tygodnik Lokalny - Wydawnictwo Dominika Księskiego WULKAN, tel. 52 302-09-28
do góry