Części do zachodnich maszyn rolniczych - PHU Tomasz Nowak

   
   
Korzenie Biblioteki Publicznej w Żninie sięgają lat międzywojennych. W Żninie istniała od 1920 r. Powiatowa Biblioteka Czytelń Ludowych im. Henryka Sienkiewicza. Posiadała 7000 woluminów, z których 3000 przeznaczone były dla miasta, a pozostałe dla kilku filii na wsiach. Dysponowała również małym księgozbiorem popularno-naukowym. Wówczas korzystało z niej rocznie około 600 czytelników.

    Od 1935 roku istniała na terenie miasta także Centrala Bibliotek Ruchomych, wypożyczająca małe komplety książek niektórym wsiom. Własne księgozbiory posiadały także niektóre żnińskie towarzystwa oraz magistrat. Niestety, wszystkie zbiory biblioteczne oraz księgozbiór prywatny, gromadzone z takim trudem w okresie międzywojennym, zostały w pierwszych latach okupacji wywiezione do Kościelca i tam spalone.
    Po zakończeniu II wojny światowej, w pierwszych miesiącach wolności inspektor szkolny w Żninie zarządził w powiecie żnińskim ogólną zbiórkę książek. Zebrano 200 książek, które stanowiły podwalinę Biblioteki Powiatowej, powstałej pod koniec maja 1945 r. Jej kierownictwo powierzono cenionej działaczce Towarzystwa Czytelń Ludowych, nauczycielce Janinie Żnińskiej-Szwajcerowej, która wraz z Marią Bartkowiak-Hernet rozpoczęła tworzenie sieci bibliotek w powiecie żnińskim.  
    Powiatowa Biblioteka w Żninie na koniec 1945 r. posiadała 200 tomów, 90 czytelników i wypożyczyła do końca grudnia 930 książek. Swą siedzibę miała w kawiarni byłego hotelu "Basztowy" przy ul. 700-lecia. W 1946 r. powstała w mieście druga biblioteka nosząca nazwę Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Mariana Rapackiego. Jej kierownictwo powierzono także nauczycielce Barbarze Lubik-Derechowej. Miejska Biblioteka mieściła się pierwotnie w jednym z pomieszczeń Biblioteki Powiatowej. Jednak w związku ze wzrastającą ilością książek zachodziła potrzeba powiększenia lokali biblioteki. W latach 1947-1949 Miejska Biblioteka Publiczna zmieniła swoje lokale - najpierw mieściła się przy ul. Śniadeckich 26, następnie Śniadeckich 16, a później otrzymała trzy pomieszczenia przy placu Wolności 11.
    W 1947 r. Powiatowa Biblioteka Publiczna w Żninie przyłączyła Gminne Biblioteki Publiczne w Gąsawie, Rogowie, a w 1949 r. Miejską Bibliotekę Publiczną w Janowcu Wlkp., biblioteki Żnin-Wschód, Żnin-Zachód, Żarczyn oraz 60 punktów bibliotecznych. W 1951 r. kierowniczką Miejskiej Biblioteki Publicznej została Jadwiga Lubik.
    Poważnym mankamentem rozwijającej się pracy publicznych bibliotek był brak własnych lokali. Mieściły się one w budynkach czynszowych, stąd częsta zmiana lokali. W roku 1954 w myśl odgórnych zarządzeń połączono powiatową bibliotekę z miejską w placówkę o nazwie Powiatowa i Miejska Biblioteka Publiczna w Żninie. W sierpniu 1957 r. kierownictwo biblioteki po Janinie Żnińskiej-Szwajcerowej obejmuje Elżbieta Żurawska, która kieruje placówką przez następne 25 lat. Z dnia na dzień rosły zbiory biblioteczne, zwiększała się liczba czytelników i ich wymagania - wolny dostęp do półek, możliwość korzystania ze zbiorów podręcznych, fachowe poradnictwo. Władze miasta i powiatu znając trudne warunki lokalowe biblioteki poczyniły starania o zmianę pomieszczeń. W maju 1968 r. otwarto nowy lokal przy ul. Śniadeckich 21, gdzie biblioteka mieści się do dziś. Zorganizowano tutaj czytelnię, wypożyczalnię z wolnym dostępem do półek, magazyny i pracownie, a później oddział dla dzieci.
    W roku 1975 następuje nowy podział administracyjny kraju likwidujący powiaty, a tworzący gminy. Powiatowa i Miejska Biblioteka Publiczna otrzymuje nazwę Rejonowej Biblioteki Publicznej, a biblioteki gromadzkie przekształcono w filie. Ostatniego grudnia 1982 r. odeszła na emeryturę Elżbieta Żurawska. Ster biblioteki na krótko przejęła Irena Potulna, następnie Czesława Żygulska, a od 15 listopada 1983 r. funkcję dyrektora pełni Jadwiga Jelinek.
    Lata dziewięćdziesiąte przynoszą kolejną zmianę w strukturze sieci bibliotek. Mocą ustawy o samorządzie terytorialnym Rejonowa Biblioteka Publiczna w Żninie przekształcona została w Gminną Bibliotekę Publiczną. Obecnie zbiory Gminej Biblioteki Publicznej liczą 48.465 woluminów, a jej trzy filie: w Żninie na ul. Żytniej 1 oraz Brzyskorzystewku i Gorzycach łącznie 24.003 woluminy.
    Księgozbiór gromadzony przez lata stanowi ogromną wartość materialną i duchową, zdolny zadowolić wiele wybrednych gustów. Zawiera on pełen zestaw encyklopedii, leksykonów, słowników, poradników, monografii historycznych i literackich, opracowań biograficznych i lektur. Najczęściej ze zbiorów korzysta młodzież ucząca się oraz studenci. Znajdą tutaj coś dla siebie: działkowicz, wędkarz, amator elektroniki, informatyki, filatelista, numizmatyk, panie robiące na drutach, amator literatury pięknej, hobbyści. Ważnym działem są zbiory regionalne. Zgromadzono większość druków wydawanych w Żninie (wydawnictwa Leona i Alfreda Krzyckich), począwszy od pierwszego numeru "Zniner Zeitung" z 1888 r. Jest też "Pałuczanin", "Ilustrowany Kurier Powszechny" i "Pomorski", "Orędownik Powiatu Żnińskiego", "Moja Przyjaciółka".
    Bogato udokumentowane są dzieje Żnina i okolic, powstania wielkopolskiego. Gromadzi się prace braci Śniadeckich, Klemensa Janickiego. Są książki twórców i literatów tutejszego regionu, np. Józefa Nyki, Wandy Dobaczewskiej, Konrada Strzelewicza czy Zygmunta Schmidta. Biblioteka poszczycić się może zbiorami specjalnymi, takimi jak rękopisy, starodruki, druki XIX-wieczne, reprinty, miniaturki książkowe, numizmaty.
    Równolegle z pracą związaną z udostępnianiem zbioru prowadzona jest inna działalność kulturalna. Na przestrzeni minionych lat biblioteki były inicjatorami, współorganizatorami i organizatorami obchodów, dość wymienić te najważniejsze: 700-lecia miasta Żnina, 450. rocznicy urodzin Klemensa Janickiego, 200. rocznicy narodzin Jędrzeja Śniadeckiego czy tradycyjnych dni folkloru pałuckiego "Jesień na Pałukach". Organizowane były również liczne wystawy.
    Ciekawą formą tejże działalności są wieczory autorskie. Wiele znanych postaci gościło w bibliotece m.in. Elżbieta Dzikowska, Hanna Ożogowska, Marian Turwid, Edward Stachura, Piotr Kuncewicz, Konrad Strzelewicz czy Jerzy Wittlin, dając moc niezapomnianych wrażeń uczestnikom spotkań.  
    W 1994 r. liczba czytelników wyniosła 3906, a liczba wypożyczeń - 97.919.

Sławomir Kujawa
Pałuki nr 169 (20/1995)

    artykuł opracowano na podstawie okolicznościowego wydawnictwa pt. 50 lat Biblioteki Miejskiej w Żninie 1945-1995.

Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta danych zastrzeżone. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych możliwe wyłącznie na własny użytek. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów możliwe wyłącznie za zgodą redakcji, którą można uzyskać tutaj. Ogłoszenia i reklamy są materiałem zleconym, za ich treść odpowiedzialność ponosi ich nadawca, a nie redakcja lub wydawca gazety.
Copyright 2006-2018 Pałuki Tygodnik Lokalny - Wydawnictwo Dominika Księskiego WULKAN, tel. 52 302-09-28
do góry